महाराष्ट्रात शिधापत्रिका (रेशन कार्ड) साठी अर्ज कसा करायचा
थेट उत्तर
rcms.mahafood.gov.in वर Public Login मधून नोंदणी करा (आधारशी जोडलेल्या मोबाइलवर OTP येतो), Apply/Edit Ration Card Application निवडा, कुटुंबाची आणि पत्त्याची माहिती भरा, कुटुंबाच्या उत्पन्नानुसार शिधापत्रिकेचा प्रकार निवडा, ओळखीचा आणि पत्त्याचा पुरावा जोडा आणि अर्ज सादर करा. नवीन शिधापत्रिकेची अधिसूचित मुदत 30 दिवस आहे. मंजुरीनंतर त्याच लॉगिनमधून ई-शिधापत्रिका डाउनलोड करा.
हे कोणासाठी आहे: महाराष्ट्रातील ज्या कुटुंबांना नवीन शिधापत्रिका हवी आहे, किंवा शिधापत्रिकेत नाव जोडायचे, कमी करायचे, दुरुस्त करायचे, पत्ता बदलायचा किंवा दुय्यम प्रत घ्यायची आहे.
सुरू करण्यापूर्वी काय लागेल
- आधारशी जोडलेला मोबाइल नंबर, OTP साठी
- कुटुंबातील प्रत्येक सदस्याची माहिती, कुटुंबप्रमुख सर्वात आधी
- ओळखीचा आणि पत्त्याचा पुरावा, अपलोडसाठी स्कॅन केलेला
- गॅस जोडणी असल्यास तिची माहिती
- कोणाचे नाव दुसऱ्या शिधापत्रिकेत असल्यास: नाव कमी केल्याचा दाखला किंवा शिधापत्रिका जमा पावती
अटी
- शिधापत्रिकेचा प्रकार कुटुंबाच्या उत्पन्नावर ठरतो. विभागाचे प्रकार: राष्ट्रीय अन्नसुरक्षा अधिनियमाखाली अंत्योदय अन्न योजना (AAY) आणि प्राधान्य कुटुंब (PHH), APL शेतकरी (शेतकरी आत्महत्याग्रस्त जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांसाठी राज्य योजना) आणि NPH किंवा APL शुभ्र (अधिनियमाबाहेर).
- आम्ही वाचलेल्या अधिकृत पानांवर प्रत्येक प्रकारासाठी उत्पन्नाची मर्यादा दिलेली नाही. RCMS फॉर्म कुटुंबाच्या उत्पन्नानुसार प्रकार निवडायला सांगतो.
- अधिकृत अर्जात इशारा आहे की खोटी माहिती देणे हा दखलपात्र गुन्हा आहे आणि कोणतीही माहिती चुकीची आढळल्यास शिधापत्रिका रद्द होऊ शकते.
पायरी पायरीने
पायरी 1: RCMS उघडा आणि Public Login निवडा
rcms.mahafood.gov.in वर जा. Sign In / Register मध्ये Public Login निवडा.
पायरी 2: एकदा नोंदणी करा
तुम्हाला लागू पर्याय निवडा: शिधापत्रिका आहे आणि तुम्ही कुटुंबप्रमुख आहात (12 अंकी शिधापत्रिका क्रमांक टाका), शिधापत्रिका आहे पण तुम्ही कुटुंबप्रमुख नाही (शिधापत्रिका क्रमांक आणि तुमचा आधार क्रमांक टाका), किंवा शिधापत्रिका नाही (सर्व माहिती भरा). त्या आधारशी जोडलेल्या मोबाइलवर OTP येतो.
पायरी 3: लॉगिन करा
आधार OTP, युझर नेम आणि पासवर्ड, किंवा 12 अंकी शिधापत्रिका क्रमांक यापैकी एकाने लॉगिन करा. प्रत्येक पद्धतीत आधी कॅप्चा आणि मग OTP विचारला जातो.
पायरी 4: अर्ज सुरू करा
Apply/Edit Ration Card Application निवडा, मग तुमचा जिल्हा, तालुका आणि गाव निवडा.
पायरी 5: कुटुंब जोडा
कुटुंबातील प्रत्येक सदस्याची माहिती भरा. पहिला सदस्य कुटुंबप्रमुख असतो. तारांकित (*) माहिती भरणे आवश्यक आहे.
पायरी 6: प्रकार निवडा आणि पत्ता भरा
कुटुंबाच्या उत्पन्नानुसार शिधापत्रिकेचा प्रकार निवडा, मग पत्ता आणि गॅस जोडणीची माहिती भरा.
पायरी 7: पुरावे जोडा आणि रास्तभाव दुकान निवडा
ओळखीचा आणि पत्त्याचा पुरावा जोडा, तुम्हाला लागू प्रवर्ग निवडा आणि ज्या रास्तभाव दुकानाशी जोडायचे आहे त्याची माहिती भरा.
पायरी 8: सेव्ह करा, तपासा आणि सादर करा
अर्ज सेव्ह करा आणि पाठवण्याआधी तपासा. तपासणी व मान्यतेसाठी पाठवल्यानंतर अर्जात बदल करता येत नाही. अर्जाची प्रत तुमच्या नोंदणीकृत ई-मेलवर येते.
पायरी 9: पोर्टल सांगेल तर शुल्क भरा
NPH आणि APL शुभ्र शिधापत्रिकेसाठी पेमेंटची विंडो उघडते. अधिकृत मार्गदर्शनानुसार पेमेंटची स्थिती साधारण दोन दिवसांत अद्ययावत होते.
कागदपत्रे
ओळखीचा पुरावा (कोणताही एक)
- आधार कार्ड
- पॅन कार्ड
- ड्रायव्हिंग लायसन्स
- शासकीय ओळखपत्र (कार्यालयीन किंवा इतर)
निवासाचा पुरावा (कोणताही एक)
- भाडेपावती
- निवासस्थानाच्या मालकीचा पुरावा
- LPG जोडणी क्रमांक
- विजेचे देयक
- टेलिफोन किंवा मोबाइल देयक
- बँक पासबुक
- ड्रायव्हिंग लायसन्स
- मतदार ओळखपत्र
- आधार कार्ड
- इतर शासकीय ओळखपत्र
काही प्रकरणांत हेही लागते
- कुटुंबातील प्रत्येक सदस्याचा पासपोर्ट आकाराचा फोटो (कागदी अर्ज)
- कुटुंबाचे एकूण उत्पन्न: शासकीय उत्पन्नाचा दाखला किंवा स्वयंघोषणापत्र
- कुटुंबात दिव्यांग सदस्य असल्यास दिव्यांग प्रमाणपत्र
- शासकीय निवासस्थान: अलॉटमेंट आदेश
- भाड्याचे घर: भाडेकरारनामा आणि घरमालकाचे ना-हरकत प्रमाणपत्र
- दुसऱ्या शिधापत्रिकेत नाव: नाव कमी केल्याचा दाखला किंवा शिधापत्रिका जमा पावती
फी: अधिकृत नमुना 1 अर्जाची किंमत 2 रुपये आहे. अधिकृत RCMS मार्गदर्शनात NPH आणि APL शुभ्र शिधापत्रिकेसाठी पेमेंटची विंडो दिसते; आम्ही वाचलेल्या अधिकृत पानांवर ती रक्कम दिलेली नाही, त्यामुळे ती पोर्टलवर पाहा.
अर्ज केल्यानंतर
- तुमचा अर्ज शिधावाटप अधिकारी, क्षेत्रीय अधिकारी, तहसीलदार किंवा अन्नधान्य वितरण अधिकारी यांच्याकडे जातो. कामाच्या दिवसांत अधिसूचित मुदत: नवीन शिधापत्रिका 30; नावाची दुरुस्ती 3; नाव समाविष्ट करणे, गृहभेट आवश्यक असल्यास 30, अन्यथा 3; नाव कमी करणे 3; पत्ता बदलणे 30; दुय्यम शिधापत्रिका, गृहभेट आवश्यक असल्यास 30, अन्यथा 6; गहाळ शिधापत्रिकेची दुय्यम प्रत 30.
- लॉगिन केल्यानंतर RCMS डॅशबोर्डवर स्थिती पाहा. विभागाच्या वेबसाइटवर Know your ration card हे सार्वजनिक पानही आहे, जे आधी कॅप्चा विचारते.
- काम पूर्ण झाल्यावर RCMS मध्ये Download Your Ration Card निवडा. नोंदणीकृत मोबाइलवर OTP येतो आणि ई-शिधापत्रिका उघडते. 16 मे 2023 च्या शासन निर्णयानुसार AAY, PHH आणि APL शेतकरी शिधापत्रिकाधारकांसाठी ई-शिधापत्रिका विनामूल्य आहे.
- सेवेला उशीर झाला किंवा योग्य कारणाशिवाय नाकारली गेली तर प्रथम अपील सहायक नियंत्रक शिधावाटप, अन्नधान्य वितरण अधिकारी किंवा जिल्हा पुरवठा अधिकारी यांच्याकडे, आणि द्वितीय अपील उप नियंत्रक शिधावाटप किंवा उप आयुक्त (पुरवठा) यांच्याकडे करता येते. तृतीय अपील राज्य सेवा हक्क आयोगाकडे करता येते.
नेहमीच्या अडचणी
नोंदणी करताना OTP आला नाही. काय करावे?
OTP तुम्ही टाकलेल्या आधारशी जोडलेल्या मोबाइलवर येतो. तो फोन तुमच्याकडे असावा. मदतीसाठी विभागाच्या टोल फ्री हेल्पलाइन 1800-22-4950 किंवा 1967 वर फोन करा.
पेमेंट केले, पण RCMS मध्ये पेमेंट प्रलंबित दिसते.
अधिकृत मार्गदर्शनानुसार पेमेंटची स्थिती साधारण दोन दिवसांत अद्ययावत होते. तरीही प्रलंबित दिसत असल्यास Ration Card Payment उघडून Get GRN आणि Get CIN करा.
सादर केल्यानंतर अर्जात बदल करता येतो का?
नाही. अधिकृत मार्गदर्शनानुसार तपासणी व मान्यतेसाठी पाठवल्यानंतर अर्जात बदल करता येत नाही. आधी सेव्ह करून नीट तपासा.
नवीन शिधापत्रिकेला 30 दिवसांपेक्षा जास्त वेळ लागत आहे.
नवीन शिधापत्रिकेची अधिसूचित मुदत 30 दिवस आहे. उशीर झाला किंवा योग्य कारणाशिवाय नाकारली गेली तर सहायक नियंत्रक शिधावाटप, अन्नधान्य वितरण अधिकारी किंवा जिल्हा पुरवठा अधिकारी यांच्याकडे अपील करता येते.
प्रश्न आणि उत्तरं
महाराष्ट्रात शिधापत्रिकेसाठी अर्ज कुठे करायचा?
विभागाच्या शिधापत्रिका व्यवस्थापन प्रणालीवर, rcms.mahafood.gov.in, Public Login मधून ऑनलाइन, किंवा तुमच्या शिधावाटप कार्यालयात कागदी नमुना 1 मध्ये.
नवीन शिधापत्रिकेला किती वेळ लागतो?
नवीन शिधापत्रिकेची अधिसूचित मुदत 30 कामाचे दिवस आहे. नाव समाविष्ट करण्यास 3 कामाचे दिवस, किंवा गृहभेट आवश्यक असल्यास 30 दिवस लागतात.
शिधापत्रिका अर्जाची स्थिती कशी पाहायची?
RCMS मध्ये लॉगिन करा: डॅशबोर्डवर तुमच्या अर्जांची स्थिती दिसते. विभागाच्या वेबसाइटवर Know your ration card हे सार्वजनिक पानही आहे, जे आधी कॅप्चा विचारते.
शिधापत्रिका डाउनलोड कशी करायची?
मंजुरीनंतर RCMS मध्ये लॉगिन करून Download Your Ration Card निवडा. नोंदणीकृत मोबाइलवर OTP येतो आणि ई-शिधापत्रिका उघडते.
हेल्पलाइन आहे का?
विभागाने टोल फ्री क्रमांक 1800-22-4950 आणि 1967, वन नेशन वन रेशन कार्ड हेल्पलाइन 14445 आणि ई-मेल helpline.mhpds@gov.in दिले आहेत.
मी दुसऱ्या राज्यात राहतो. हे मला लागू आहे का?
नाही. प्रत्येक राज्य आणि केंद्रशासित प्रदेश स्वतःची शिधापत्रिका देतो. राष्ट्रीय अन्नसुरक्षा अधिनियमाच्या पोर्टलवर प्रत्येक राज्य व केंद्रशासित प्रदेशाच्या अधिकृत पोर्टलची यादी आहे.
अधिकृत लिंक
संबंधित मार्गदर्शक
महसूल विभाग, महाराष्ट्र शासन
महाराष्ट्रात उत्पन्नाचा दाखला (Income Certificate) कसा काढायचा?
उत्पन्नाचा दाखला नायब तहसीलदार देतात. तुम्ही आपले सरकार पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज करता आणि 20 रुपये फी भरता.
- फी
- 20 रुपये
- वेळ
- 15 दिवस (ठरलेली मुदत)
महसूल विभाग, महाराष्ट्र शासन
महाराष्ट्राचं Domicile Certificate कसं काढायचं?
वय, राष्ट्रीयत्व आणि अधिवास प्रमाणपत्र तहसीलदार देतात. तुम्ही आपले सरकार पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज करता आणि 20 रुपये फी भरता.
- फी
- 20 रुपये
- वेळ
- 15 दिवस (ठरलेली मुदत)
या योजना हे कागदपत्र मागतात
अमृत इंडो जर्मन टूल रूम प्रशिक्षण योजना
AMRUT Skill Training through Indo German Tool Room, Chhatrapati Sambhajinagar (Other Backward Bahujan Welfare Department)
अमृत आपल्या लक्षित गटातील खुल्या प्रवर्गातील तरुणांसाठी छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) येथील इंडो जर्मन टूल रूम (IGTR) मध्ये कौशल्य विकास प्रशिक्षण चालवते.
- लाभ
- अमृत पात्र तरुणांना छत्रपती संभाजीनगर येथील इंडो जर्मन टूल रूम (IGTR) मध्ये कौशल्य विकास…
- कोणासाठी
- खुल्या प्रवर्गातील अमृतच्या लक्षित गटातील 18 ते 40 वयाचे तरुण, जे…
- शेवटची तपासणी
- २३ ऑक्टोबर २०२६
ओबीसी महामंडळ 1 लाखांपर्यंत थेट कर्ज योजना
Direct Loan Scheme up to Rs 1 lakh (OBC Mahamandal)
ओबीसी महामंडळ ओबीसी व्यक्तींना व्यवसायासाठी शासनाकडून मिळालेल्या भागभांडवलातून 1 लाख रुपयांपर्यंत थेट कर्ज देते, ज्यात कर्जदाराचा सहभाग नसतो.
- लाभ
- या योजनेत महामंडळ शासनाकडून मिळणाऱ्या भागभांडवलातून 1 लाख रुपयांपर्यंत थेट कर्ज देते…
- कोणासाठी
- महाराष्ट्रातील 18 ते 55 वयाचे ओबीसी रहिवासी, ज्यांचा CIBIL क्रेडिट…
- शेवटची तपासणी
- २३ ऑक्टोबर २०२६
तृतीयपंथीयांसाठी स्वयंरोजगार व व्यवसाय बीज भांडवल योजना
Seed Capital Scheme for Self-Employment and Business of Transgender Persons (Bij Bhandaval Yojana)
महाराष्ट्र शासन तृतीयपंथीयांना सरकारी अनुदानासह बँक कर्ज देऊन छोटा व्यवसाय सुरू करण्यास मदत करते. या योजनेला सामाजिक न्याय विभागाच्या 13 मार्च 2026 च्या शासन निर्णयाने मान्यता मिळाली आहे.
- लाभ
- राष्ट्रीयीकृत बँकेमार्फत तीन आकारांचे व्यवसाय कर्ज: लघु 25,000 रुपयांपर्यंत, मध्यम 50,000…
- कोणासाठी
- 18 ते 50 वर्षे वयाच्या तृतीयपंथी व्यक्ती ज्या किमान 10 वर्षे…
- शेवटची तपासणी
- २३ ऑक्टोबर २०२६
VJNT महामंडळ 25 टक्के बीज भांडवल कर्ज योजना
25 Percent Seed Capital Loan Scheme (VJNT Mahamandal)
VJNT महामंडळ विमुक्त जाती, भटक्या जमाती आणि विशेष मागास प्रवर्गातील लोकांना व्यवसाय सुरू करण्यासाठी बँकांमार्फत 25 टक्के बीज भांडवल कर्ज देते.
- लाभ
- ही VJNT महामंडळाची 25 टक्के बीज भांडवल कर्ज योजना आहे, जी व्यवसाय उभारण्यासाठी…
- कोणासाठी
- महाराष्ट्राचे रहिवासी, जे विमुक्त जाती, भटक्या जमाती (VJNT) व विशेष…
- शेवटची तपासणी
- २३ ऑक्टोबर २०२६
VJNT महामंडळ 1 लाखांपर्यंत थेट कर्ज योजना
Vimukta Jati and Nomadic Tribes Direct Loan Scheme up to Rs 1 lakh (VJNT Mahamandal)
VJNT महामंडळ विमुक्त जाती, भटक्या जमाती आणि विशेष मागास प्रवर्गातील लोकांना स्वतः 1 लाख रुपयांपर्यंत थेट कर्ज देते.
- लाभ
- या योजनेत महामंडळ बँकेशिवाय स्वतः 1 लाख रुपयांपर्यंतचे संपूर्ण कर्ज देते.
- कोणासाठी
- महाराष्ट्राचे रहिवासी, जे विमुक्त जाती, भटक्या जमाती (VJNT) व विशेष…
- शेवटची तपासणी
- २३ ऑक्टोबर २०२६
VJNT महामंडळ गट कर्ज व्याज परतावा योजना
Group Loan Interest Refund Scheme, Rs 10 lakh to Rs 50 lakh (VJNT Mahamandal)
VJNT महामंडळ VJNT आणि विशेष मागास प्रवर्गातील सदस्यांच्या नोंदणीकृत गटांना मिळालेल्या 10 लाख ते 50 लाख रुपयांच्या गट कर्जावर 12 टक्के किंवा 15 लाख रुपयांच्या मर्यादेत व्याज परत देते.
- लाभ
- योजना 10 लाख ते 50 लाख रुपयांच्या गट कर्जासाठी आहे. गटाने हप्ते वेळेत भरले, तर महामंडळ…
- कोणासाठी
- विमुक्त जाती, भटक्या जमाती आणि विशेष मागास प्रवर्गातील किमान…
- शेवटची तपासणी
- २३ ऑक्टोबर २०२६
VJNT महामंडळ वैयक्तिक कर्ज व्याज परतावा योजना (15 लाखांपर्यंत)
Vimukta Jati and Nomadic Tribes Personal Loan Interest Refund Scheme up to Rs 15 lakh (VJNT Mahamandal)
VJNT महामंडळ विमुक्त जाती, भटक्या जमाती आणि विशेष मागास प्रवर्गातील लोकांना व्यवसायासाठी 15 लाख रुपयांपर्यंतच्या बँक कर्जावर 12 टक्क्यांपर्यंत व्याज परत देते.
- लाभ
- योजनेची मर्यादा 15 लाख रुपये आहे. कर्जदाराने हप्ते वेळेत भरले, तर महामंडळ व्याजाची रक्कम…
- कोणासाठी
- महाराष्ट्राचे रहिवासी, जे विमुक्त जाती, भटक्या जमाती (VJNT) व विशेष…
- शेवटची तपासणी
- २३ ऑक्टोबर २०२६
पनवेल महानगरपालिका अनाथ मुलीला दत्तक घेणाऱ्या पालकांसाठी प्रोत्साहन अनुदान
Incentive grant for parents who adopt an orphan or destitute girl, Panvel Municipal Corporation
पनवेल महानगरपालिका अनाथ किंवा निराश्रित मुलीला कायदेशीर दत्तक घेणाऱ्या पालकांना एकदाच प्रोत्साहन अनुदान देते.
- लाभ
- अनाथ किंवा निराश्रित मुलीला दत्तक घेणाऱ्या पालकांसाठी 25,000 रुपयांचे एकदाचे प्रोत्साहन…
- कोणासाठी
- पनवेल महानगरपालिका क्षेत्रात राहणारे पालक ज्यांनी न्यायालयाच्या…
- शेवटची तपासणी
- २३ ऑक्टोबर २०२६
Labh Lo हा स्वतंत्र माहिती मंच आहे. हा मार्गदर्शक अधिकृत स्रोताचा सारांश आहे, सरकारी दस्तऐवज नाही. नियम, फी आणि वेबसाईट बदलू शकतात, म्हणून अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत पोर्टल तपासा.